Archeologia wyjdzie z muzeum. Słupcza pokaże pradawne groby

W Sandomierzu archeologia na chwilę opuści gabloty i magazyny, a opowieść o pradziejach przeniesie się do sali wykładowej i na wzgórza nad Słupczą. Muzeum Zamkowe łączy w jednym programie najnowszy grant badawczy, świeże nabytki kolekcji i spacer po miejscu, gdzie odkryto groby kultury trzcinieckiej. To rzadki moment, kiedy można zobaczyć nie tylko efekt pracy archeologów, ale też sam teren badań i sposób, w jaki z ziemi wydobywa się historię sprzed tysięcy lat.

• W zamkowych salach padnie pytanie o obrządek sprzed tysięcy lat
• Na winnicy dwa wzgórza odsłonią ślady dawnych pochówków

W zamkowych salach padnie pytanie o obrządek sprzed tysięcy lat

Muzeum Zamkowe w Sandomierzu przygotowało na drugi weekend czerwca program, który łączy naukę, ekspozycję i terenowy wymiar archeologii. Głównym punktem odniesienia stał się projekt grantowy „Kremacja i inhumacja w kulturze trzcinieckiej. Opracowanie materiałów grobowych ze Słupczy, pow. sandomierski”, finansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z Funduszu Promocji Kultury.

W piątek 12 czerwca 2026 roku o godz. 17.00 w Zamku Królewskim w Sandomierzu odbędzie się wykład dr. Wojciecha Rajpolda z Działu Archeologicznego muzeum. Tematem będzie właśnie najnowszy grant i badania nad pochówkami kultury trzcinieckiej. Godzinę później, o 18.00, muzeum otworzy wystawę „Prezentacja nowych nabytków z kolekcji archeologicznej Muzeum”. To ważny sygnał dla osób śledzących lokalne zbiory – kolekcja nie tylko się rozwija, ale też od razu trafia do publicznego obiegu.

Na winnicy dwa wzgórza odsłonią ślady dawnych pochówków

Najbardziej terenowa część programu przeniesie uczestników do Winnicy Dworskiej w Słupczy w gminie Dwikozy. To tam, na dwóch sąsiednich wzgórzach, natrafiono na dwa pradziejowe groby związane z kulturą trzciniecką. Zestawienie pochówków jest wyjątkowe: jeden miał charakter ciałopalny, drugi był grobem skrzyniowym. Taki układ daje archeologom cenny materiał do porównań, a odwiedzającym pozwala zobaczyć, jak różnorodny bywał obrządek pogrzebowy w tej epoce.

W niedzielę 14 czerwca 2026 roku program wygląda następująco:

• 15.00 – spacer archeologiczny po stanowiskach, na których odkryto groby zbiorowe kultury trzcinieckiej,
• 15.30 – zajęcia dla dzieci pod hasłem „Warsztat archeologa”.

Podczas warsztatów najmłodsi wezmą udział w symulowanych wykopaliskach, poszukają zabytków, zobaczą sztuczny szkielet, a także skorzystają z zajęć plastycznych i ruchowych. Zaplanowano też ognisko z drobnym poczęstunkiem. Na warsztaty obowiązują zapisy mailowe lub telefoniczne, bo liczba miejsc jest ograniczona.

Wszystkie wydarzenia w ramach Europejskich Dni Archeologii 2026 są bezpłatne. Organizatorzy przypominają jednak, że 14 czerwca spotkania odbywają się pod gołym niebem, więc przydadzą się nakrycie głowy i środek przeciw owadom. Do Winnicy Dworskiej trzeba dojechać samodzielnie.

Europejskie Dni Archeologii odbywają się w całej Europie jako cykl spotkań, wystaw i warsztatów poświęconych dziedzictwu archeologicznemu. W Polsce są organizowane od 2019 roku, a ich korzenie sięgają Francji i inicjatywy Narodowego Instytutu Archeologicznych Badań Ratowniczych.

na podstawie: UM Sandomierz.