Ponad 200 zabytków na wystawie o pradziejowym spotkaniu trzech kultur

Ponad czterech tysiącleci nie da się zamknąć w gablocie, ale archeologiczne znaleziska pozwalają zajrzeć w życie dawnych mieszkańców ziemi sandomierskiej. W Zamku Królewskim pojawi się ponad 200 zabytków i rekonstrukcje grobów kultury złockiej. Wystawa pokaże, jak różne tradycje wpłynęły na powstanie nowej, lokalnej społeczności.

Wernisaż zaplanowano na czwartek, 5 listopada, o godz. 18. Wystawa będzie dostępna dla zwiedzających od 6 listopada w Muzeum Zamkowym w Sandomierzu.

• Na ziemi sandomierskiej przenikały się trzy tradycje
• Groby i ich wyposażenie pokazują tylko część historii

Na ziemi sandomierskiej przenikały się trzy tradycje

Kultura złocka rozwijała się ponad cztery tysiące lat temu. Jej początki wiąże się najprawdopodobniej z kulturą amfor kulistych, na którą oddziaływały także kultura ceramiki sznurowej i kultura badeńska. Nie chodziło o proste połączenie zwyczajów ani zastąpienie jednej tradycji drugą. Na niewielkim obszarze powstała odrębna forma kulturowa.

Społeczności związane z kulturą amfor kulistych i ceramiki sznurowej w dużej mierze utrzymywały się z pasterstwa. Wpływy badeńskie są natomiast widoczne przede wszystkim w materiale archeologicznym. Dostęp do pastwisk, wody i innych zasobów mógł prowadzić do rywalizacji, ale ślady wskazują również na wzajemne przenikanie się tradycji.

Koncepcję ekspozycji przygotował i kuratoruje dr Wojciech Rajpold, adiunkt w Dziale Archeologicznym Muzeum Zamkowego. Wystawa jest efektem projektu badawczego prowadzonego przez muzeum w latach 2024–2025. Opracowane w jego ramach materiały ukazały się w publikacji pod koniec 2025 roku.

Powiązany artykuł

Zderzenie trzech światów: kultura złocka w Sandomierzu

Więcej aktualności z Sandomierza znajdziesz na stronie głównej reporter.sandomierz.pl, a wydarzenia i imprezy na najbliższe dni zawsze na reporter.sandomierz.pl/wydarzenie.

Groby i ich wyposażenie pokazują tylko część historii

Kulturę złocką archeolodzy poznają przede wszystkim dzięki grobom. Charakterystyczne były pochówki niszowe z kamiennym brukiem. Zdarzało się, że składano na nim szczątki kilkunastu osób, nie zawsze zachowane w pierwotnym układzie anatomicznym. Zmarłym towarzyszyły zdobione pucharki i amfory, a także ozdoby z bursztynu i kości.

Na wystawie zabytki zostaną zestawione z rekonstrukcjami grobów i wynikami współczesnych badań. Analizy antropologiczne, radiowęglowe, izotopowe, genetyczne i technologiczne pozwalają pytać o pochodzenie dawnych mieszkańców, ich dietę i pokrewieństwo, a także o metody wytwarzania przedmiotów. Dzięki temu ekspozycja ma przybliżyć nie tylko przedmioty, lecz także ludzi, którzy ich używali.

Przygotowanie wystawy oparto na materiałach opracowanych w ramach zadania dofinansowanego przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Województwo Świętokrzyskie. Oszklenia ekspozycji powstały przy wsparciu NSG Group w Polsce. Patronat medialny sprawuje „Archeologia Żywa”.

na podstawie: Powiat Sandomierski.